'Witte pakjes'

Veel mensen kennen schermen vooral "van die witte pakjes".
Inderdaad is schermkleiding een verhaal apart.
En niet alleen vanwege dat wit!


Geen harnas

De belangrijkste functie van schermkleding is uiteraard bescherming. De punt van het wapen mag er niet doorheen komen, ook niet als iemand met aanzienlijke kracht geraakt wordt. Maar het pak moet ook flexibel genoeg zijn om in te kunnen bewegen, en bij voorkeur niet al te zwaar of te warm. Een harnas, waarin je amper zelf kunt lopen, is dus geen optie! Een modern schermpak bestaat uit een vest, ondervest, broek gemaakt van kevlar, een sterke kunststofvezel, die ook gebruikt wordt voor het vervaardigen van kogelwerende vesten, en ook flexibel genoeg is om prettig in te kunnen bewegen. Dus is het de perfecte stof om ook de punten van de wapens tegen te houden.

Laagjes

Een van de oplossingen voor het combineren van flexibiliteit en bescherming is het dragen van verschillende lagen kleding over elkaar heen: een bovenvest over een ondervest over een schermbroek over een borstbeschermer. De broek sluit hoog - boven het middel - zodat ook bij het uitrekken van het lichaam de buik beschermd blijft.

Het ondervest vormt een extra beschermlaag met name onder de rits van het bovenvest.
Het geleidende vest, dat bij floret- en sabelschermen nog over het bovenvest heen wordt gedragen, dient alleen voor de trefferregistratie en heeft geen beschermende functie.

 

 

De schermbroek

brede tailleband
bretels
pijpen nauwsluitend
(elastische band)
nett onder de knie
wordt gedragen met lange kousen.

Het ondervest

halfzijdig vest
één (korte) mouw
vóór breder dan achter
bedekt de gewapende kant van het lichaam
sluit met (klitten-)band bij de hals
en iets boven de taille

Het (boven-)vest

lange mouwen(schuine)
ritssluiting aan de
kant van de ongewapende arm
(of op de rug)
opstaand kraagje met
klittenbandsluiting
mouwen nauwsluitend om
de pols (elastiek)
onderrand valt
tot op het heupbot
'touwtje' tussen de benen

Het geleidende vest

voor floret: algemeen: voor sabel:
mouwloos vest
geleidend materiaal
loopt tot onderaan door
relatief dun vest
bovenlaag van
geleidend materiaal
rits, kraagje en model
vergelijkbaar met bovenvest
lange mouwen
geen geleidend materiaal
onder de gordel
(want dat is
geen geldig trefvlak)

 

Van masker tot masker

De hoofdbedekking van een schermer heet masker (en niet 'helm'). Het bedekt de voor-, zij- en bovenkant van het hoofd en heeft een keelflap die tot op het schermpak valt om de hals te beschermen. De meeste maskers sluiten op het achterhoofd met klittenband.
Bestond het masker vroeger alleen uit een soort toneelmasker, al snel werd het een soort draadgazen constructie waarmee ook de ogen werden beschermd. De aanbindleertjes werden vervangen door een beugel, die rustte op het achterhoofd, en gaandeweg ging het masker ook de bovenkant van het hoofd en de oren bedekken. Rond 1930 lijkt het masker al aardig op zijn huidige vorm. In 2004 raakte het masker met plexiglas in zwang.
Vooral voor docenten is dit handig, omdat je hun ogen en gezichtsuitdrukking kunt blijven zien.

Voor wedstrijden is dit type masker inmiddels alweer verboden.

Sinds 2010 moeten floretmaskers - in elk geval voor toernooien - voorzien zijn van een geleidende keelflap. Dit omdat het anders zou kunnen gebeuren dat een op zich geldige treffer op bijvoorbeeld het sleutelbeen niet door de elektrische aanwijsapparatuur zou worden geregistreerd. Met een metalen klemmetje wordt de geleidende strook verbonden aan het overvest.

De sabreurs hadden al een geleidend masker, omdat daar ook het (hele) hoofd als trefvlak geldt.

 

De handschoen

hand

Schermers dragen één handschoen. Deze dient om de wapenhand te beschermen wanneer de punt van de tegenstander langs de kom zou schieten. Vooral bij degen zal dat zeker gebeuren. Omdat de hand het dichtstbijzijnde geldige trefvlak is, is het een geliefd doelwit.

Dat de ongewapende hand geen handschoen draagt is vooral voor beginners oppassen geblazen. Veel mensen hebben de neiging hun lichaam (dat toch goed beschermd is met alle hierboven beschreven kleding!) 'af te schermen' met hun ongewapende hand. Als dat lukt - en de tegenstander dus de hand raakt in plaats van de romp daarachter is dat een pijnlijk gebeuren...

FIE en veiligheid  

In de loop van de tijd zijn de veiligheidseisen voor schermkleding steeds strenger geworden. Dankzij de huidige materialen en modellen wordt schermen zelfs niet meer beschouwd als 'gevaarlijke sport'. Blessures worden vaker veroorzaakt door een misstap of verkeerde beweging dan door de wapens zelf.

De FIE (= Federation Internationale Escrime) controleert of schermmaterialen aan alle veiligheidseisen voldoen.
Goedgekeurde materialen zijn te herkennen aan het FIE-embleem. Hierop staat behalve het FIE-logo ook het jaartal van de aanmaak en de maximale belasting van het materiaal ("resist. tissue"). De precieze uitvoering kan per fabrikant verschillen, omdat deze hun eigen merk (of landsnaam) in het embleem verwerken. De maximale belasting voor schermkleding wordt uitgedrukt in Newton (N). 800 Newton betekent dat het materiaal iemand van 80 kg op één naaldhak (oppervlakte 1 cm2) zou moeten kunnen houden. Dat klinkt indrukwekkend en misschien zelfs een beetje overdreven. Maar bedenk dat de punt van een wapen ook maar ongeveer één cm2 is en veel volwassen schermers bovendien zwaarder zijn dan 80 kg. Als ze dan ook nog eens met een fikse sprong vooruit duiken is die 800N (+ de 800N van het ondervest) best prettig!